Varikosel nedir?
Testisten kanı geri taşıyan toplardamarların genişlemesine varikosel denir. Damarlardaki kapakçıkların yetersiz çalışması sonucu kan geri kaçar ve damarlar zamanla genişler. Anatomik nedenlerle olguların büyük çoğunluğu sol tarafta görülür.
Genellikle ergenlik döneminde, hızlı büyümenin olduğu yıllarda fark edilir. Küçük çocuklarda nadirdir.
Belirtileri
- Çoğu zaman hiçbir belirti vermez; rutin muayenede fark edilir
- Torbada “solucan yumağı” hissi veren yumuşak damar kabartıları
- Ayakta durmakla artan, yatınca azalan dolgunluk ve künt ağrı
- Uzun süren olgularda o taraftaki testisin daha küçük kalması
Tanı
Tanı muayene ile konur; hasta ayaktayken ve ıkınırken değerlendirilir. Derecelendirme ve testis hacimlerinin karşılaştırılması için renkli Doppler ultrason kullanılır. Takipte önemli olan iki ölçüt vardır: varikoselin derecesi ve testis hacim farkı.
Tedavi
- İzlem: Belirti vermeyen, testis gelişimini etkilemeyen olgularda düzenli aralıklarla muayene ve ultrason yeterlidir.
- Cerrahi (varikoselektomi): Şu durumlarda önerilir — etkilenen testiste belirgin hacim kaybı, geçmeyen ağrı, iki taraflı belirgin varikosel, ergende ilerleyici bulgular.
Ameliyat sonrası testis hacminde toparlanma sık görülür. Yöntem seçimi ve zamanlama, çocuğu değerlendiren hekim tarafından belirlenir.
Doğurganlık ile ilişkisi
Varikoseli olan her erkekte doğurganlık sorunu görülmez. Ancak varikosel, erişkinlerde incelenen infertilite nedenleri arasında öne çıkar. Bu yüzden ergenlik döneminde saptanan varikoselin takip edilmesi önemlidir — amaç, gerekiyorsa doğru zamanda müdahale etmektir.