Testis torsiyonu nedir?
Testis, kendisini besleyen damarların bulunduğu kordon üzerinde asılıdır. Testisin bu kordon üzerinde dönmesiyle damarlar sıkışır ve kan akımı kesilir. Buna testis torsiyonu denir. Dolaşımı kesilen testis, geçen her saatle birlikte daha fazla zarar görür.
En sık yenidoğan döneminde ve ergenlik çağında (yaklaşık 12–18 yaş) görülür, ancak her yaşta olabilir.
Belirtileri
- Ani başlayan, şiddetli tek taraflı testis ağrısı (çoğu zaman gece ya da uykudan uyandıracak şekilde)
- Torbada şişlik, kızarıklık, sonra morarma
- Testisin normalden yukarıda ve yatay konumda durması
- Bulantı ve kusma
- Karnın alt kısmına ve kasığa vuran ağrı
- Küçük çocuklarda: sebebi anlaşılamayan sürekli ağlama ve huzursuzluk
Neden olur?
- Testisin torba içindeki tutunmasının doğuştan zayıf olması (“çan tokmağı” yerleşimi)
- Hızlı büyüme dönemleri
- Travma, soğuk, ani hareket — tetikleyici olabilir
- Çoğu zaman belirgin bir tetikleyici bulunmaz; uykuda da başlayabilir
Tanı
Tanı öncelikle muayene ile konur. Renkli Doppler ultrason kan akımını değerlendirmede yardımcıdır. Ancak klinik şüphe güçlüyse tetkik beklenmeden ameliyata alınır; çünkü kaybedilen her saat önemlidir.
Tedavi
Tedavi acil cerrahidir. Testis döndürülerek düzeltilir ve tekrarlamaması için torbaya sabitlenir. Dolaşımı geri gelmeyen testis, komşu dokuya zarar vermemesi için alınmak zorunda kalınabilir. Torsiyon tek tarafta olsa bile, tekrarı önlemek için diğer testis de aynı seansta sabitlenir.
Zamanla ilişki
- İlk saatler
- Erken müdahale ile testisin kurtarılma ihtimali yüksektir.
- Gecikme
- Saatler ilerledikçe kalıcı hasar riski hızla artar.
- Sonuç
- Bu nedenle torsiyon şüphesi “sabahı bekleyelim” denecek bir durum değildir.